Men rạn

Men rạn là dòng men có nhiều vết rạn tạo ra do sự chênh lệch về độ co giữa xương gốm và men, tạo nên những hình rạn tam giác, tứ giác, ngũ giác, rạn chân chim hay hình xoáy trôn ốc cực kỳ độc đáo.

Có thể bạn chưa biết, men rạn từng thất truyền ở thế kỉ XVI và đã được đội ngũ nghệ nhân giỏi nhất Xưởng Gốm bát Tràng khôi phục lại. Mỗi kiểu rạn sinh ra tự nhiên, riêng biệt trên gốm. Vì thế mà không bao giờ có hai vật phẩm men rạn giống nhau y hệt. 


1. Men Rạn Cổ Xưa 

Hiếm có sản phẩm nào mang dấu ấn thời gian thấm đẫm trên từng đường nét, màu sắc, hoa văn làm rung động giác quan như gốm men rạn. Đây là dòng men nổi tiếng và duy nhất chỉ có ở làng gốm Bát Tràng từ thế kỷ XVI, không xuất hiện tại bất cứ làng nghề gốm nào khác. Nước men này từng thất truyền và mới được khôi phục lại những năm gần đây. 

2. Men Rạn Cao Quý

Đây là một trong dòng men cao cấp, quý hiếm bậc nhất, đòi hỏi hàng tháng ròng chế tác, nên hầu hết những sản phẩm gốm men rạn xưa được chế tác làm đồ “ngự dụng” (đồ vua chúa dùng), được trang trí, trưng bày tại cung đình hoặc chỉ những nơi thờ phụng quan trọng, linh thiêng của hoàng tộc, nơi cung cấm hoặc tại các gia đình quyền quý. 

3. Men rạn đòi hỏi kỹ nghệ bậc nhất 

Để hồi sinh gốm sứ men rạn, là hàng ngàn lần thử nghiệm và thất bại, hàng trăm đêm tra cứu tài liệu thư tịch cổ của làng nghề, người nghệ nhân Xưởng Gốm Bát Tràng mới nắm được bí quyết để tạo ra được dòng sản phẩm này. 

Đó là sự kết hợp của kỹ thuật chế tác tinh xảo: tạo khuôn, đắp nổi, khắc chìm, tráng men rạn, đến những rung cảm nghệ thuật tinh tế của người yêu nghề để xử lý sắc màu âm bản, tạo ra màu men đậm nhạt hài hòa, uyển chuyển sinh động.

Việc làm chủ ngọn lửa theo nguyên tắc nâng dần nhiệt độ lên cao nhất 1260 độ C và khi gốm chín hạ nhiệt từ từ rồi để nguội trong 12 giờ, sau đó đánh quỳ tím đều lên bề mặt gốm chính là bí quyết tạo nên đường rạn hoàn hảo, vừa có độ trong, độ sâu mà lại có cả độ sáng bóng. 

Chính những nét màu mờ ảo kết hợp với những họa tiết đắp nổi trên một chỉnh thể dưới lớp men sắc xám ngà với những vết rạn chạy dọc ngang làm cho sản phẩm gốm men rạn càng trở nên nổi tiếng, được nhiều người yêu thích và ưa chuộng. 

>>> Xem thêm về men ngọc

>>> Xem thêm về men trắng

>>> Xem thêm về men nâu

>>> Xem thêm về men lam