Giải mã hình tượng Rồng trên bộ đồ thờ bằng sứ Bát Tràng


Bát Tràng không chỉ nổi danh là một trong những làng cổ ở Hà Nội mà nơi đây còn được biết đến là cái nôi của nghệ thuật gốm sứ với lịch sử hơn 500 năm phát triển. Mỗi tuyệt tác đều đem đến cho người xem những cảm nhận khác nhau về hoa văn, màu men cũng như thiết kế. Gốm sứ Bát Tràng vô cùng phong phú và đa dạng về chủng loại, từ những chiếc bát, cái chén thân quen trong cuộc sống cho đến những sản phẩm trang trí, bóng hút lộc, lộc bình và gốm sứ tâm linh, phong thủy. 

Trong đó, đồ thờ bằng sứ là tuyệt tác được nhiều người quan tâm bởi sự hiện diện thường nhật của những vật phẩm linh thiêng trong không gian thờ của mỗi gia đình hay đình, chùa, miếu, đền. Một trong những hình ảnh dễ dàng bắt gặp trên bộ đồ thờ đó là họa tiết Rồng. Nhiều người thường thắc mắc Rồng có ý nghĩa như thế nào trong đời sống văn hóa tâm linh? Tại sao chúng lại xuất hiện trên bộ đồ thờ? Hãy cùng Xưởng Gốm Bát Tràng giải đáp những câu hỏi đó qua bài viết dưới đây.

1, Đôi nét về hình tượng Rồng trong văn hóa Việt

Từ xa xưa, Rồng hình thành trong tâm thức của người châu Á nói riêng và người Việt Nam nói chung, là vật tổ linh thiêng, mang theo năng lượng của Đất Trời, cân bằng Âm Dương. Rồng trong tiếng Hán là “long” - Hình tượng gắn liền với sự quyền uy của bậc đế vương, sức mạnh và sự oai hùng. Vào thời quân chủ, Rồng là biểu tượng độc quyền của hoàng đế, những tầng lớp khác không được sử dụng hình tượng này.

Ngoài cung cấm, chúng ta dễ dàng bắt gặp Rồng tại các không gian tín ngưỡng như đình, chùa, miếu, đền hay cặp Rồng chầu hai bên của cung điện, lăng tẩm.

Theo truyền thuyết, rồng là con vật có hình dáng kết hợp giữa “đầu của hổ, sừng giống hươu, mắt thỏ, tai bò, cổ có vảy như rắn, bụng ếch, vây cá chép, móng sắc như chim ưng, bàn chân của mãnh hổ”. Thân rồng uốn hình rắn giống như hình sin 12 khúc - Đại diện cho 12 tháng trong năm, biểu trưng cho sự trù phú, phồn vinh của văn hóa nông nghiệp nước ta lúc bấy giờ.

Bên cạnh đó, hình ảnh miệng Rồng ngậm viên minh châu còn tượng trưng cho nhân văn, tri thức và lòng cao thượng. Đầu Rồng luôn hướng đến đớp lấy viên ngọc với trạng thái vui vẻ, thể hiện tinh thần tôn trọng giá trị nhân văn sâu sắc, theo đuổi sự uyên bác của tri thức.

Hình tượng Rồng của mỗi thời đại đều mang đặc trưng riêng. Nếu như Rồng thời Lý - Trần thường có phong cách nhất quán, đơn giản trong tạo hình thì Rồng thời Lê Sơ, Nhà Mạc đến thời Nguyễn có sự phát triển rực rỡ với nhiều tư thế.

Trong văn hóa của người Việt, Rồng gắn liền với truyền thuyết “con Rồng cháu tiên”, từ câu chuyện Lạc Long Quân và Âu cơ sinh được bọc trăm trứng Rồng, nở ra 100 người con anh hùng kiệt xuất, cai trị tứ phương. Do vậy, người ta còn nhắc đến Rồng với thái độ tôn nghiêm dành cho tổ tiên, nguồn cội  của người con Đại Việt.

2, Vì sao hình tượng Rồng thường xuất hiện trên bộ đồ thờ sứ Bát Tràng?

Theo quan niệm tâm linh xưa, Rồng là linh vật hàng đầu trong Tứ linh “Long, Lân, Quy, Phụng” tượng trưng cho sức mạnh thần quyền, vương quyền, bảo vệ, che chở cho nhân thế, quy tụ sức mạnh thiêng liêng của sự giao hòa, tương sinh, tương hợp của Âm Dương ngũ hành. Từ đó đem tài lộc, may mắn và đại cát đại lợi cho gia chủ.

Thờ cúng tâm linh là nét đẹp tín ngưỡng văn hóa ngàn đời của người Việt, được truyền từ thế hệ ngày sang thế hệ khác. Việc cúng bái, thờ phụng người đã khuất nói lên đạo lý uống nước nhớ nguồn, ăn quả trồng cây của con cháu đối với gia tiên, tiền tổ. Thông qua việc thắp hương, dâng lễ để con cháu nói lên những nguyện ước, cầu mong được ông bà gia tiên phù hộ độ trì, công việc và cuộc sống luôn thuận lợi, như ý.

Nói về tập tục thờ cúng của ông cha ta, ngoài việc chăm sóc kỹ lưỡng cho phòng thờ, nắm rõ các nghi thức thờ cúng thì việc chuẩn bị bộ đồ thờ đầy đủ, tươm tất là điều cần thiết. Bởi vật phẩm không chỉ có tác dụng giúp không gian thờ thêm trang nghiêm, tôn kính mà còn mang ý nghĩa cao quý. Hình tượng Rồng được đưa vào thiết kế bộ đồ thờ sứ - Vật mang sự linh thiêng và sức mạnh của thần quyền, có khả năng phù trợ, trấn trạch an gia, xua đuổi ma quỷ ảnh hưởng đến ngôi nhà.

Trên một số vật phẩm như bát hương, đỉnh thờ có khắc họa hình ảnh cặp Lưỡng Long Chầu Nguyệt hay Rồng chầu mặt trăng với hình dáng “đuôi hướng lên, đầu chúc xuống, mắt ngước nhìn mặt trăng với ý nghĩa thuần phục”. Đây chính là biểu tượng của sự cân bằng Âm Dương, hòa hợp trong vũ trụ, tái tạo năng lượng tích cực, giúp tâm thêm an trước những ảnh hưởng xung quanh.

Điều gì làm nên sự khác biệt giữa hình tượng Rồng trong bộ đồ thờ bằng sứ Bát Tràng so với bộ đồ thờ khác?

Ở Việt Nam có rất nhiều làng nghề gốm sứ truyền thống như gốm Chu Đậu - Hải Dương; gốm Bát Tràng - Gia Lâm, Hà Nội, gốm Phù Lãng; Thổ Hà - Bắc Ninh, Phước Tích (Thừa Thiên Huế), gốm Thanh Hà (Hội An – Quảng Nam)... Trong đó, nhắc đến các dòng sản phẩm đồ thờ gốm sứ, chúng ta sẽ nghĩ ngay đến hai làng nghề nổi tiếng là Bát Tràng và Chu Đậu. Ngoài các bộ đồ thờ bằng sứ, ở phần dưới đây Xưởng Gốm Bát Tràng sẽ giúp bạn có cái nhìn sâu hơn về hình tượng Rồng xuất hiện trên bộ đồ thờ bằng đồng hay gỗ.

3, Hình tượng Rồng trên bộ đồ thờ Bát Tràng

Những sản phẩm gốm sứ tâm linh hàng Bát Tràng được chế tác thủ công hoàn toàn bằng tay. Để tạo nên một tác phẩm hoàn hảo, người nghệ nhân đã dồn hết tâm huyết, sự đam mê, khối óc sáng tạo cùng đôi bàn tay khéo léo, họa lên thân gốm những hoa văn mềm mại, uyển chuyển. Các chi tiết được thổi hồn sinh động, chân thực đem đến những cảm nhận thú vị cho người xem.

Hình tượng Rồng trên bộ đồ thờ cúng bằng sứ Bát Tràng nổi bật bởi sự tinh xảo, sắc nét, hài hòa trong hoa văn và hình dáng. Từng nét thanh đậm được người nghệ nhân nhấn nhá vừa phải, kết hợp cùng những đường phổ xanh coban, men màu, men rạn hoặc vẽ vàng kim 24k sang trọng đẳng cấp, tạo điểm điểm nhấn hoàn hảo cho họa tiết.

Hình tượng Rồng trên bộ đồ thờ gốm sứ Chu Đậu

Nguồn ảnh: Chu Đậu Ceramics

Nếu như hình tượng Rồng trên bộ đồ thờ gốm sứ Bát Tràng hiện lên với vẻ đẹp oai nghiêm của linh vật hàng đầu, mình dài, thân nhiều vảy, đầu có sừng, chân có móng vuốt cùng hướng về mặt nguyệt thì hình dáng Rồng trên bộ đồ thờ gốm sứ Chu Đậu lại mang sắc thái mềm mại, hiền hòa hơn. Dễ thấy nhất là hình ảnh móng vuốt cong nhưng ngắn, đôi mắt sáng sắc nhưng nhỏ, không to tròn như hình Rồng trên đồ thờ Bát Tràng, đầu hướng ngang bằng với mặt trăng và thét ra lửa.

Hình tượng Rồng trên bộ đồ thờ bằng đồng

Nhìn chung, hình Rồng trên bộ đồ thờ bằng đồng khá giống với bộ thờ sứ Chu Đậu với hoa văn được thúc nổi hoặc vẽ tinh xảo (đối với hàng khảm tam khí, khảm ngũ sắc). Tuy nhiên phần móng vuốt có phần sắc nhọn hơn, tùy thuộc vào trình độ tay nghề của mỗi nghệ nhân sẽ cho ra đời những kiệt tác mang hình dáng đặc trưng cùng câu chuyện họ muốn truyền đạt. Mặt khác, các chi tiết được thúc nổi trên nền đồng thô nên xét về sự sắc nét thì khó có thể so bì với những sản phẩm được làm từ gốm sứ.

Hình tượng Rồng trên bộ đồ thờ bằng gỗ

Bộ đồ thờ bằng gỗ thường có họa tiết đơn giản, các vật phẩm như mâm bồng, bát hương, lọ hoa, ngai chén, ống hương chủ yếu được sơn phủ lớp bên ngoài, mặt trơn và không có hoa văn cầu kỳ. Hình tượng Rồng trên bộ đồ thờ này thường chỉ được khắc họa trên những vật phẩm có kích thước lớn như đỉnh thờ bởi nền gỗ mộc thường thô, khó đục các chi tiết nhỏ. So với hình Rồng trên bộ đồ thờ bằng gỗ hay gốm sứ thì hình Rồng trên bộ thờ gỗ có phần kém tinh xảo hơn và hiện rõ những sai sót, góc cạnh nếu không được xử lý kỹ lưỡng.

Mặc dù có những điểm trừ riêng về họa tiết hoa văn, tuy nhiên bộ đồ thờ bằng gỗ vẫn được nhiều gia đình ưa chuộng bởi giá thành rẻ, phù hợp với túi tiền của người Việt.

4, Tại sao nên lựa chọn bộ đồ thờ gốm sứ thay cho những sản phẩm khác?

Không phải ngẫu nhiên mà bộ đồ thờ gốm sứ Bát Tràng lại nhận được sự ưu ái của nhiều người đến vậy, vẫn biết gốm sứ là nét đẹp văn hóa ngàn đời được ông cha yêu thích, tuy nhiên không phải chỉ vì thế mà những sản phẩm này có thể khẳng định vị thế của mình trên thị trường. Đó là nhờ những ưu điểm nổi bật dưới đây.

Độ bền cao

Bộ đồ thờ gốm sứ được chế tác từ đất sét cao lanh dẻo mịn, sau quá trình nung lò cho cốt gốm dày dặn, cầm chắc tay. Mỗi sản phẩm ra đời đều tuân theo bí quyết truyền đời “Nhất xương, nhì da, thứ ba dạc lò” của làng nghề. Trải qua 22 công đoạn chế tác kỳ công, tỉ mỉ, từ khâu lựa chọn nguyên liệu đầu vào cho đến kiểm định chất lượng đầu ra đều được giám sát chặt chẽ rồi mới đem ra thị trường.

Sau khi tạo hình xong, sản phẩm được đem nung ở nhiệt độ từ 1260 độ C - 1350 độ C (tùy màu men) giúp gốm đủ chín, men đủ chảy, kết khối rắn chắc, cho độ bền lên đến nửa đời người. Do vậy, gia chủ hoàn toàn có thể yên tâm về chất lượng sản phẩm, không lo bị mối, mọt, nứt, nẻ như đồ gỗ hay bị cong vênh như đồ đồng.

Dễ dàng vệ sinh, lau chùi

Điểm cộng thứ hai dành cho bộ đồ thờ gốm sứ chính là sự thuận tiện cho gia chủ trong mỗi lần bao sái ban thờ. Sản phẩm được phủ men sáng bóng, mặt trơn nên chỉ cần dùng khăn mềm lau qua một lượt sẽ làm sạch mọi vết bụi bẩn mà không mất nhiều thời gian trong việc kỳ cọ ngóc ngách của các chi tiết như đồ gỗ hay đồng. Đặc biệt, bề mặt sản phẩm được xử lý kỹ lưỡng nên gia chủ có thể hoàn toàn yên tâm, đánh bay lo ngại về việc khi chất liệu tiếp xúc với nước sẽ bị phai màu men hay nhòe hoa văn.

Nổi bật bởi vẻ đẹp sang trọng, đẳng cấp

Hút mắt ngay từ ánh nhìn đầu tiên bởi vẻ đẹp sáng bóng của màu men, bộ đồ thờ cúng bằng sứ giúp tôn lên sự trang nghiêm, linh thiêng cho phòng thờ. Những họa tiết hoa văn được vẽ thủ công hoàn toàn bằng tay kết hợp cùng sự khéo léo, cẩn thận, tỉ mỉ của người nghệ nhân Bát Tràng, các hình tượng Rồng, mây, cuốn thư… hiện lên một cách sinh động, chân thực nhất.

Nếu để ý kỹ, chúng ta sẽ dễ dàng quan sát từng nét vẽ thanh đậm khác nhau, tất cả đều có chủ đích rõ ràng, nhấn nhá vào điểm nổi bật của những hoa văn đắt giá nhất. Điển hình như họa tiết Rồng trên các vật phẩm như bát hương, lư đỉnh được vẽ rõ từng chiếc vảy, đuôi cong, móng vuốt sắc nhọn, hình dáng hài hòa toát lên thần thái của linh vật. Rồng cưỡi mây hướng đầu về mặt trăng, mang theo năng lực siêu nhiên, thể hiện sức mạnh, sự trù phú.

Mẫu mã phong phú, đa dạng

Bộ đồ thờ gốm sứ không chỉ được đề cao về tính thẩm mỹ mà còn bởi sự đa dạng, phong phú về kích thước, dòng men, mẫu mã giúp người mua có nhiều sự chọn lựa phù hợp mà không cần mất nhiều công sức, thời gian tham khảo. Sản phẩm có nhiều dòng men phong phú như men lam, men rạn, vẽ vàng 24k, mỗi chất liệu đều đem đến cho người xem những cảm nhận khác nhau.

Bộ đồ thờ men lam với những đường phổ xanh coban mềm mại, uyển chuyển, mang vẻ đẹp đậm dấu ấn thời gian. Men lam là một trong những dòng men đặc trưng, xuất hiện đầu tiên trong lịch sử gốm sứ Bát Tràng từ thế kỷ XIV. Trải qua dòng chảy thời gian, dòng men quý ấy vẫn luôn hiện hữu trong không gian thờ của các gia đình. Bộ đồ thờ phù hợp với nhiều kiến trúc phòng thờ khác nhau từ những gian nhà cấp bốn đơn sơ, chung cư, biệt thự, nhà phố cho đến từ đường dòng họ hay cung tiến đình, chùa, miếu đền.

Mang vẻ đẹp khí tức cổ xưa, bộ đồ thờ men rạn là sự lựa chọn hàng đầu của mọi gia đình. Những đường vân rạn đều và đẹp như tơ kết tạo nên vòng trấn phong thủy, giúp trấn trạch an gia, xua đuổi tà ma, bảo vệ ngôi nhà.

Men rạn được biết đến là dòng men Ngự Dụng chỉ có vua chúa, quan lại hay các gia đình quyền quý mới được sử dụng. Dòng men rạn “Cổ - Quý - Hiếm” từng thất truyền vào thế kỷ XVI nhưng được nghệ nhân giỏi Bát Tràng phục chế thành công. Để có những đường vân rạn đặc biệt ấy, gốm sau khi tạo hình sẽ đem nung liên tục trong vòng 12 giờ ở nhiệt độ 1260 độ C và nung lần tiếp theo ở nhiệt độ 800 độ C cho lớp men tự rạn.

Từ xưa, vàng là kim loại quý hiếm và được sử dụng để chế tác đồ trang sức, đồ vật giúp tăng thêm giá trị cho sản phẩm. Bởi vậy, người nghệ nhân Bát Tràng đã đưa những nét vẽ vàng vào bộ đồ thờ gốm sứ, vừa tôn lên vẻ đẹp sang quý cho vật phẩm, vừa mang ý nghĩa tượng trưng cho sự giàu sang, phú quý, đem tài lộc đến với gia chủ.

Trên nền gốm thanh cao, những nét vàng kim thanh đậm được vẽ tỉ mỉ đến từng chi tiết. Người nghệ nhân phải có sự tập trung cao độ, dày dặn kinh nghiệm thì mới có thể làm được bởi vẽ vàng thường rất rít, khó phóng bút và phải thật chuẩn xác trong từng nét vẽ. Bởi chỉ cần một sai sót nhỏ, nét vẽ lệch cũng đủ phá hỏng một tác phẩm. Bộ đồ thờ vẽ vàng là sự lựa chọn hoàn hảo cho mọi kiến trúc phòng thờ chung cư cao cấp, biệt thự, biệt phủ cho đến từ đường dòng họ. Cung tiến bộ đồ thờ vẽ vàng lên bàn thờ gia tiên là cách con cháu thể hiện lòng thành kính đối với gia tiên, hướng về cội nguồn, vừa khẳng định đẳng cấp, vị thế của gia chủ, vừa là niềm hãnh diện của đấng sinh thành.

Giá thành phù hợp

Xem toàn bộ đồ thờ men rạn tại đây

So với đồ thờ bằng đồng thì đồ thờ gốm sứ có giá thành phù hợp với điều kiện kinh tế của nhiều gia đình. Sản phẩm có phân khúc giá đa dạng từ tầm trung đến cao cấp giúp người mua có sự lựa chọn tương xứng. Chỉ từ 3 triệu đồng, gia đình bạn đã có thể sở hữu bộ đồ thờ đẹp sang giúp phòng thờ có một diện mạo hoàn toàn mới. Tùy thuộc vào diện tích bàn thờ để gia chủ có sự lựa chọn số lượng vật phẩm và kích thước sao cho “ăn nhập” với không gian. 

Có nhất thiết phải sang tận Gia Lâm, Bát Tràng mới mua được bộ đồ thờ chính hãng?

Đây là câu hỏi được không ít người mua băn khoăn, trăn trở bởi vừa muốn sở hữu bộ đồ thờ đẹp để dâng lên gia tiên nhưng có nhiều trường hợp như công việc quá bận hay ở các tỉnh lẻ, không thuận tiện đến Bát Tràng tham quan, mua sắm thì phải làm sao?

Thấu hiểu những mong muốn đó, Xưởng Gốm Bát Tràng ra đời với sứ mệnh mang “Gốm tinh hoa phụng sự mọi nhà”. Các sản phẩm của chúng tôi được chế tác thủ công 100% bởi nghệ nhân giỏi Bát Tràng, cho ra thị trường những tuyệt tác tâm linh có hoa văn tinh xảo, màu men sáng bóng, bảo hành trọn đời màu men sản phẩm.

Tại cơ sở chúng tôi có rất nhiều bộ đồ thờ, các vật phẩm thờ riêng lẻ với kích thước, màu men, kiểu dáng hoa văn khác nhau giúp khách hàng thoải mái lựa chọn. Khi đến với Showroom trưng bày sản phẩm của Xưởng Gốm Bát Tràng tại Hà Nội, Quảng Ninh, quý khách sẽ được hỗ trợ lên ban trực tiếp để dễ dàng hình dung số lượng vật phẩm phù hợp với bàn thờ nhà mình.

Ngoài ra, đối với những khách hàng ở xa, chúng tôi hỗ trợ vận chuyển đến tận nhà. Cam kết lỗi 1 đổi 1 nhanh chóng nếu quá trình giao hàng có xảy ra sai sót, nứt, vỡ sản phẩm hay không đúng như hình quảng cáo.

Nếu quý khách đang quan tâm đến bộ đồ thờ bằng sứ của Xưởng Gốm Bát Tràng, vui lòng liên hệ ngay Hotline: 093 139 1369 để được tư vấn chi tiết. 

Tags:
Bình luận
Có thể bạn quan tâm
Sản phẩm bán chạy
Giá: Liên hệ
Giá: Liên hệ
Giá: Liên hệ
Giá: Liên hệ
Giá: Liên hệ
Giá: Liên hệ
Giá: Liên hệ
Giá: Liên hệ
Giá: Liên hệ
Lọ hoa Bát Tràng
Đã bán 793
Xưởng Gốm bat tràng

Xưởng Gốm bat tràng

9.6/10 188 bình chọn